Mam tytuł artykułu, ale nie mam PDF-a

Masz tytuł artykułu, ale trafiasz na paywall albo stronę wydawcy bez dostępu do pełnego tekstu? Zanim uznasz, że tekst jest niedostępny, sprawdź kilka miejsc, w których mogą znajdować się legalne wersje open access.

1. Najpierw znajdź DOI artykułu.
2. Potem sprawdź Unpaywall, CORE i BASE.
3. Następnie poszukaj tytułu w Google Scholar.
4. Na końcu sprawdź repozytorium autora, uczelni albo biblioteki.
5. Jeśli nic nie znajdziesz, sprawdź dostęp przez bibliotekę uczelnianą lub rozważ płatny dostęp u wydawcy.

Krok 1. Ustal dokładny tytuł i DOI

Zacznij od sprawdzenia, czy masz poprawny tytuł artykułu, nazwiska autorów, rok publikacji i nazwę czasopisma. Najlepiej znaleźć też DOI, czyli stały identyfikator publikacji.

DOI bardzo ułatwia szukanie, bo ten sam artykuł może występować w różnych miejscach, ale DOI zwykle prowadzi do właściwego rekordu.

Krok 2. Sprawdź Unpaywall

Unpaywall pomaga znaleźć legalne wersje open access artykułów naukowych. Najlepiej działa wtedy, gdy artykuł ma DOI.

Możesz użyć strony Unpaywall, rozszerzenia do przeglądarki albo sprawdzić dostępność przez narzędzia, które korzystają z danych Unpaywall.

Uwaga:
Brak wyniku w Unpaywall nie oznacza, że tekst na pewno nigdzie nie istnieje. To tylko znak, że narzędzie nie wykryło otwartej wersji w swoich źródłach.

Krok 3. Sprawdź CORE i BASE

Jeśli Unpaywall nie pokaże pełnego tekstu, sprawdź CORE i BASE. Oba źródła dobrze nadają się do szukania publikacji zdeponowanych w repozytoriach uczelnianych i instytucjonalnych.

Wyszukuj pełnym tytułem artykułu w cudzysłowie, a potem spróbuj krótszej wersji tytułu z nazwiskiem pierwszego autora.

Krok 4. Sprawdź Google Scholar

Google Scholar często pokazuje linki do plików PDF po prawej stronie wyników. Mogą prowadzić do repozytoriów, stron uczelni, stron autorów albo innych miejsc, gdzie tekst został udostępniony.

Najlepiej szukać tak:

pełny tytuł artykułu w cudzysłowie,
tytuł + nazwisko pierwszego autora,
tytuł + PDF,
DOI artykułu.

Uwaga:
Nie każdy znaleziony PDF musi być finalną wersją wydawcy. Przy cytowaniu sprawdź dane bibliograficzne w artykule, na stronie czasopisma albo w Crossref.

Krok 5. Sprawdź repozytorium autora lub uczelni

Jeśli znasz autora, sprawdź jego profil uczelniany, ORCID, stronę instytutu albo repozytorium uczelni. Autorzy często mogą legalnie udostępniać wybrane wersje swoich artykułów, nawet jeśli finalny PDF wydawcy jest za paywallem.

Szukaj po:

• nazwisku autora,
• tytule artykułu,
• nazwie uczelni,
• nazwie repozytorium,
• DOI.

Dobre do:
znajdowania wersji autorskich publikacji i tekstów zdeponowanych zgodnie z polityką wydawcy.

Krok 6. Sprawdź biblioteki i dostęp instytucjonalny

Jeśli tekst nadal nie jest dostępny, sprawdź, czy Twoja uczelnia, biblioteka albo instytucja ma dostęp do czasopisma. Często artykuł jest płatny dla osoby z zewnątrz, ale dostępny przez bibliotekę akademicką.

Możesz sprawdzić:

• katalog biblioteki uczelnianej,
• zdalny dostęp przez bibliotekę,
• Wirtualną Bibliotekę Nauki,
• Academica, jeśli chodzi o polskie książki, czasopisma lub materiały ze zbiorów Biblioteki Narodowej.

Krok 7. Gdy tekstu nadal nie ma

Jeśli nie udało się znaleźć legalnej wersji, zostają trzy rozsądne opcje:

• sprawdzić dostęp przez bibliotekę,
• zamówić tekst przez wypożyczenie międzybiblioteczne,
• napisać do autora z prośbą o kopię artykułu.

Wielu autorów chętnie wysyła własne publikacje do celów naukowych, o ile pozwalają na to warunki wydawcy.

Czego nie robić

• Nie pobieraj tekstów z przypadkowych stron, jeśli nie wiadomo, kto je udostępnia i na jakich zasadach.
• Nie zakładaj, że każdy PDF znaleziony w Google jest wersją finalną artykułu.
• Nie cytuj rekordu z wyszukiwarki bez sprawdzenia danych w samym artykule, na stronie czasopisma albo w bazie DOI.
• Nie traktuj braku darmowego PDF-a jako dowodu, że publikacja nie istnieje.

Miejsca do sprawdzenia

• repozytorium uczelni autora
• strona autora lub instytutu
• biblioteka uczelniana

Checklista

• Mam poprawny tytuł artykułu.
• Mam DOI albo próbowałem go znaleźć.
• Sprawdziłem Unpaywall.
• Sprawdziłem CORE i BASE.
• Sprawdziłem Google Scholar.
• Sprawdziłem repozytorium autora lub uczelni.
• Sprawdziłem dostęp przez bibliotekę.
• Wiem, czy znalazłem finalny PDF, preprint, postprint czy tylko opis publikacji.