DBNL
Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) to cyfrowa kolekcja tekstów z literatury niderlandzkiej, językoznawstwa i historii kultury, obejmująca okres od najstarszego piśmiennictwa po współczesność. Reprezentuje cały niderlandzki obszar językowy, w tym Niderlandy, Belgię, Surinam i Karaiby. Serwis powstaje we współpracy Taalunie, BibliothecairErfgoed.be i Koninklijke Bibliotheek, narodowej biblioteki Niderlandów.
DBNL nie jest wyłącznie kolekcją skanów. Teksty są opracowywane i udostępniane w postaci umożliwiającej wyszukiwanie w treści, a przy wielu tytułach można pobrać również PDF, e-book, skany wydania, XML albo plik tekstowy.
Najlepsze do:
- szukania pełnych tekstów literatury niderlandzkiej,
- badań nad literaturą Niderlandów i Flandrii,
- szukania dawnej literatury niderlandzkojęzycznej, w tym tekstów z XVII i XVIII wieku,
- wyszukiwania opracowań z literaturoznawstwa i historii literatury,
- badań nad językiem niderlandzkim, jego historią, gramatyką i leksykografią,
- przeszukiwania dawnych i współczesnych czasopism literackich i językoznawczych,
- szukania tekstów związanych z Surinamem i niderlandzkojęzycznymi Karaibami,
- porównywania różnych okresów rozwoju języka i literatury,
- wyszukiwania konkretnych słów i zwrotów bezpośrednio w pełnych tekstach,
- korzystania z narzędzi badawczych DBNL, m.in. N-gramviewera, atlasu, kalendarium i Algemeen Letterkundig Lexicon,
- pobierania części tekstów jako PDF, XML, plik tekstowy lub e-book, co ułatwia dalszą analizę językową i literaturoznawczą,
- prowadzenia szerszej kwerendy razem z Delpher, Nederlandse Liederenbank, WorldCat, Google Books, Internet Archive, Europeana, Google Scholar i katalogiem Koninklijke Bibliotheek. DBNL jest szczególnie mocna w samych tekstach literackich i opracowaniach niderlandystycznych, natomiast Delpher rozszerza kwerendę o prasę, książki i czasopisma historyczne.
Na co uważać?
- DBNL jest kolekcją selektywną, a nie cyfrową kopią całego piśmiennictwa niderlandzkiego; o wyborze tekstów do digitalizacji decyduje komisja doradcza,
- podstawowy zakres obejmuje książki i czasopisma związane z literaturą, językoznawstwem i historią kultury, więc nie jest to ogólna biblioteka cyfrowa wszystkich dziedzin,
- kolekcja skupia się zasadniczo na tekstach w języku niderlandzkim i jego odmianach,
- ograniczenia prawnoautorskie powodują, że nie wszystkie teksty wybrane przez redakcję mogą zostać udostępnione; wpływa to także na reprezentację poszczególnych części obszaru językowego,
- w przypadku utworów wydanych po 1900 roku DBNL zasadniczo digitalizuje pierwsze wydanie, natomiast dla starszych tekstów preferuje naukową edycję uznaną za najbardziej przydatną badawczo; warto więc sprawdzić, jaką dokładnie edycję przedstawia rekord,
- nie wszystkie tytuły mają taki sam zestaw plików do pobrania; przy jednym mogą być dostępne PDF, skany, XML i e-book, przy innym tylko część tych formatów,
- możliwość czytania tekstu w DBNL nie oznacza automatycznie prawa do jego swobodnego dalszego rozpowszechniania; wiele nowszych utworów nadal podlega prawu autorskiemu,
- masowe pobieranie utworów jest ograniczone, choć DBNL przewiduje możliwość wykorzystywania zbiorów danych do badań naukowych na określonych zasadach.
Typ:
Dziedzinowa biblioteka cyfrowa i pełnotekstowy korpus literatury, języka i historii kultury niderlandzkiego obszaru językowego.
Dla kogo:
Filolodzy, literaturoznawcy, językoznawcy, historycy kultury, badacze książki, studenci i doktoranci, nauczyciele oraz osoby prowadzące kwerendy dotyczące literatury, języka i kultury niderlandzkiej.
Zawartość:
Utwory literackie, poezja, proza, dramat, książki, czasopisma i roczniki, opracowania literaturoznawcze i językoznawcze, teksty z historii kultury, słowniki i leksykony oraz inne źródła dotyczące języka i kultury niderlandzkiej. Kolekcja obejmuje materiały od wczesnego piśmiennictwa po utwory współczesne. DBNL udostępnia również specjalistyczne narzędzia badawcze, m.in. N-gramviewer do porównywania częstości słów i fraz, atlas, kalendarium oraz Algemeen Letterkundig Lexicon liczący obecnie blisko 4800 haseł.
Pełny tekst:
Pełny tekst. Podstawową funkcją DBNL jest udostępnianie kompletnych tekstów cyfrowych, które można czytać i przeszukiwać w serwisie. Przy wielu tytułach dostępne są również PDF, e-book, XML, pliki tekstowe i skany wydania źródłowego.
Dostęp:
Darmowy. Teksty i narzędzia DBNL można przeglądać bez subskrypcji. Ograniczenia dotyczą przede wszystkim praw do ponownego wykorzystania materiałów, a nie opłat za dostęp.