Delpher
Delpher to biblioteka cyfrowa prowadzona przez Koninklijke Bibliotheek, Bibliotekę Narodową Niderlandów. Łączy zdigitalizowane zbiory KB oraz wielu bibliotek, archiwów i instytucji naukowych. Umożliwia wspólne przeszukiwanie historycznych gazet, książek, czasopism i transkrypcji radiowych. Cały zasób obejmuje około 120 mln zdigitalizowanych stron.
W Delpher znajduje się ponad milion książek, ponad 1,7 mln obiektów prasowych, około 12 mln stron czasopism oraz 1,5 mln stron transkrypcji radiowych. Materiały obejmują okres od XV do XXI wieku, choć zakres chronologiczny różni się między poszczególnymi kolekcjami.
Najlepsze do:
- szukania historycznej prasy niderlandzkiej,
- badań nad historią Niderlandów, społeczeństwa, polityki, gospodarki i kultury,
- wyszukiwania nazwisk, miejscowości, przedsiębiorstw i wydarzeń bezpośrednio w treści historycznych gazet,
- badań genealogicznych z wykorzystaniem nekrologów, ogłoszeń, informacji lokalnych i reklam,
- przeglądania książek niderlandzkojęzycznych od wczesnej nowożytności po XX wiek,
- szukania artykułów i materiałów w czasopismach z lat 1800–2000,
- pracy z transkrypcjami serwisów informacyjnych ANP z lat 1937–1989; kolekcja obejmuje około 1,5 mln stron tekstów odczytywanych podczas radiowych serwisów informacyjnych,
- wyszukiwania pełnotekstowego w dużych kolekcjach historycznych dzięki OCR,
- badań ilościowych i text miningu; KB udostępnia dane Delpher do ponownego wykorzystania, w tym otwarte paczki OCR historycznych gazet oraz usługi danych i API,
- przeglądania wczesnej prasy niderlandzkiej; otwarty zbiór danych gazet obejmuje materiały już od 1618 roku,
- prowadzenia szerszej kwerendy razem z DBNL, Europeana Newspapers, ANNO, Deutsches Zeitungsportal, Gallica, Google Books, Internet Archive i WorldCat.
Na co uważać?
- Delpher nie jest wyłącznie archiwum gazet; obejmuje także książki, czasopisma i transkrypcje radiowe, dlatego poszczególne kolekcje mają inne filtry i zakres chronologiczny,
- nie wszystkie zdigitalizowane publikacje można w całości otworzyć przez internet. Ze względu na prawa autorskie część książek, gazet i czasopism jest dostępna wyłącznie w czytelni Koninklijke Bibliotheek,
- wyszukiwanie pełnotekstowe wykorzystuje OCR, więc stare kroje pisma, uszkodzenia papieru i złożony układ stron mogą powodować błędy rozpoznawania,
- brak wyniku dla nazwiska lub frazy nie oznacza, że nie występują one w zeskanowanym dokumencie,
- poszczególne tytuły gazet i czasopism mogą mieć luki w rocznikach i numerach,
- zasób pochodzi z wielu bibliotek, archiwów i instytucji, dlatego kompletność kolekcji zależy od materiałów przekazanych i zdigitalizowanych przez partnerów,
- część kolekcji książkowej pochodzi z projektu digitalizacyjnego Google; Delpher rozróżnia własną kolekcję podstawową od około 800 tys. książek z kolekcji Google, a możliwości wyszukiwania i filtrowania są w nich różne,
- możliwość przeglądania publikacji nie oznacza swobody jej ponownego wykorzystania. Przy materiałach chronionych prawem autorskim dozwolony zakres pobierania i dalszego użycia jest ograniczony,
- Delpher jest źródłem materiałów historycznych, a nie bibliografią ani bazą publikacji naukowych; gazety, reklamy czy audycje radiowe należy analizować jako źródła z epoki.
Typ:
Niderlandzka biblioteka cyfrowa, pełnotekstowa wyszukiwarka i agregator historycznych publikacji.
Dla kogo:
Historycy, genealodzy, prasoznawcy, filolodzy, kulturoznawcy, badacze historii społecznej i gospodarczej, studenci i doktoranci oraz osoby prowadzące kwerendy w niderlandzkiej prasie, książkach i czasopismach historycznych.
Zawartość:
Historyczne gazety, książki, czasopisma oraz transkrypcje radiowych serwisów informacyjnych. Podstawowa kolekcja książkowa liczy około 190 tys. zdigitalizowanych książek z XVII–XX wieku, a dodatkowa kolekcja Google około 800 tys. tytułów z XVI–XIX wieku. Czasopisma obejmują okres 1800–2000, natomiast radiowe biuletyny ANP lata 1937–1989. Materiały pochodzą z Koninklijke Bibliotheek oraz licznych bibliotek uniwersyteckich, archiwów, instytucji dziedzictwa i wydawców. Delpher umożliwia nie tylko przeglądanie skanów, ale też wyszukiwanie w rozpoznanym tekście oraz, dla części zbiorów, pobieranie danych do badań komputerowych.
Pełny tekst:
Pełny tekst czasami. Podstawą Delpher są zdigitalizowane pełne dokumenty, a treść wielu z nich jest indeksowana za pomocą OCR. Niektóre materiały są jednak dostępne online tylko częściowo lub mogą być otwierane w całości wyłącznie w czytelni KB.
Dostęp:
Darmowy. Przeszukiwanie Delpher nie wymaga konta ani subskrypcji. Część dokumentów objętych prawami autorskimi można jednak przeglądać w pełnej postaci tylko w budynku Koninklijke Bibliotheek.