Śląska Biblioteka Cyfrowa
Śląska Biblioteka Cyfrowa (ŚBC) to wspólna platforma bibliotek, uczelni, muzeów, archiwów i innych instytucji kultury działających przede wszystkim na Śląsku. Powstała w celu cyfrowego udostępniania dziedzictwa historycznego regionu, materiałów edukacyjnych i naukowych oraz dorobku współtworzących ją instytucji. Każdy uczestnik samodzielnie tworzy i zarządza własną częścią zasobu.
Szczególnie rozbudowany jest zasób prasowy. Platforma zawiera również materiały dotyczące Górnego i Dolnego Śląska, Kresów Wschodnich oraz kolekcje związane z konkretnymi instytucjami i miejscowościami.
Biblioteka zawiera ponad 1,05 mln opublikowanych obiektów. Największą część stanowią czasopisma, ale w zbiorach znajdują się również książki, rękopisy, fotografie, normy, druki ulotne, materiały statystyczne, muzykalia i publikacje naukowe.
Najlepsze do:
- szukania historycznej prasy śląskiej i regionalnej,
- badań nad historią Górnego i Dolnego Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego i miejscowości regionu,
- wyszukiwania książek i druków dotyczących historii, kultury, przemysłu i życia społecznego Śląska,
- szukania starych druków, rękopisów i innych źródeł historycznych,
- przeglądania fotografii, pocztówek, grafik, plakatów i druków ulotnych,
- szukania map, planów i innych materiałów kartograficznych,
- badań nad przemysłem, górnictwem i przemianami gospodarczymi regionu,
- szukania historycznych opracowań statystycznych i publikacji urzędowych,
- badań nad Kresami Wschodnimi, szczególnie Lwowem, które również mają własną reprezentację w zbiorach ŚBC,
- korzystania z materiałów dydaktycznych, prac naukowych i rozpraw doktorskich udostępnianych przez uczelnie uczestniczące w projekcie,
- szukania materiałów z historii przyrody i ochrony środowiska Śląska dzięki kolekcji „Natura”,
- pobierania opisów bibliograficznych w standardzie OAI-PMH; rekordy udostępniają także metadane RDF,
- prowadzenia szerszej kwerendy razem z Federacją Bibliotek Cyfrowych, POLONĄ, Małopolską Biblioteką Cyfrową, CRISPĄ, Dolnośląską Biblioteką Cyfrową, Opolską Biblioteką Cyfrową, RCIN i Europeaną. FBC pozwala przeszukiwać wiele polskich bibliotek jednocześnie, natomiast ŚBC daje znacznie bogatszy kontekst regionalny i bezpośredni dostęp do zasobów instytucji śląskich. Zbiory ŚBC są również agregowane przez FBC i Europeanę.
Na co uważać?
- ŚBC nie jest biblioteką wyłącznie „śląskich” dokumentów. Uczestniczące instytucje udostępniają także dziedzictwo narodowe, europejskie i światowe znajdujące się w ich zbiorach,
- biblioteka obejmuje materiały bardzo różnego rodzaju: od rękopisów i XIX-wiecznej prasy po współczesne artykuły naukowe, rozprawy doktorskie i materiały dydaktyczne,
- zdecydowanie największą część zasobu stanowią czasopisma; aktualne statystyki wykazują ponad 850 tys. obiektów oznaczonych jako czasopisma,
- nie wszystkie materiały są publikacjami naukowymi ani recenzowanymi; w zbiorach znajdują się także źródła historyczne, fotografie, normy, druki ulotne i dokumenty urzędowe,
- warunki dalszego wykorzystania materiałów zależą od konkretnego obiektu. Część znajduje się w domenie publicznej, część na licencjach Creative Commons, a inne pozostają objęte prawami autorskimi,
- niewielka część rekordów ma oznaczenie „dostęp ograniczony”, więc sam rekord nie zawsze oznacza możliwość otwarcia całego dokumentu przez internet,
- przy starych gazetach, drukach i rękopisach jakość wyszukiwania pełnotekstowego zależy od możliwości rozpoznania tekstu,
- ŚBC nie zastępuje katalogów instytucji uczestniczących. Pokazuje ich zdigitalizowany lub elektronicznie opublikowany zasób, a nie wszystkie posiadane dokumenty.
Typ:
Regionalna biblioteka cyfrowa i archiwum cyfrowe tworzone wspólnie przez instytucje kultury, nauki i edukacji.
Dla kogo:
Historycy, regionaliści, genealogowie, filolodzy, badacze prasy, historycy gospodarki i przemysłu, historycy sztuki, geografowie, studenci i doktoranci oraz osoby szukające materiałów źródłowych dotyczących Śląska, Zagłębia i historii południowo-zachodniej Polski.
Zawartość:
Zbiory obejmują czasopisma, książki, rękopisy, stare druki, fotografie, pocztówki, grafiki, mapy, druki ulotne, normy, opracowania statystyczne, muzykalia, publikacje urzędowe, materiały dydaktyczne, artykuły naukowe i rozprawy doktorskie. Kolekcje tematyczne obejmują między innymi „Dziedzictwo kulturowe”, „Materiały dydaktyczne i naukowe”, „Regionalia”, „Natura”, „Miscellanea” i zbiory poszczególnych uczestników.
Pełny tekst:
Pełny tekst czasami. Zdecydowana większość opublikowanych obiektów udostępnia cyfrową treść, przede wszystkim w PDF lub DjVu, a także jako galerie fotografii, nagrania audio i wideo. W bazie występują jednak również obiekty z ograniczonym dostępem.
Dostęp:
Darmowy. ŚBC deklaruje bezpłatne udostępnianie publikowanego zasobu wszystkim użytkownikom internetu. W części rekordów występują jednak ograniczenia wynikające z praw do konkretnego obiektu.