TLL

Najlepsze do:

• sprawdzania znaczeń łacińskich leksemów na poziomie naukowym,
• pracy z łaciną klasyczną, późnoantyczną i wczesnochrześcijańską,
• analizy użycia słowa u konkretnych autorów,
• sprawdzania cytatów, kontekstów i miejsc występowania wyrazu,
• badań semantycznych, leksykograficznych i filologicznych,
• pracy nad przekładem tekstów łacińskich,
• przygotowywania komentarzy filologicznych i przypisów,
• sprawdzania konstrukcji składniowych, frazeologii i wariantów znaczeniowych,
• badań nad historią pojęć w łacinie,
• uzupełniania kwerendy prowadzonej w Bibliotheca Teubneriana Latina, Library of Latin Texts, PHI Latin Texts, Perseus Digital Library, Loeb Classical Library, Corpus Corporum, Patrologia Latina, L’Année philologique i katalogach bibliotek akademickich.

Na co uważać?

• TLL Online nie jest korpusem pełnych tekstów łacińskich.
• To słownik historyczny i leksykograficzny, a nie baza artykułów naukowych.
• Dostęp do wersji De Gruyter jest zwykle subskrypcyjny i wymaga licencji biblioteki albo uczelni.
• Część Open Access w PDF jest przydatna, ale nie zastępuje funkcji wyszukiwania bazy De Gruyter.
• TLL jest projektem nadal rozwijanym, więc nie wszystkie litery i hasła mają taki sam status ukończenia.
• Artykuły są bardzo szczegółowe i wymagają znajomości łaciny, skrótów, aparatu cytowań oraz konwencji słownika.
• Nie należy traktować TLL jak prostego słownika do szybkiego tłumaczenia pojedynczych słów.
• Przy cytowaniu trzeba podać hasło, tom, kolumnę, ewentualnie zakres kolumn, wersję online lub drukowaną oraz datę dostępu.
• Przy pracy nad źródłem trzeba wrócić do pełnego tekstu autora, bo cytat słownikowy nie zastępuje kontekstu całego dzieła.
• TLL warto łączyć z korpusami tekstów, edycjami krytycznymi, komentarzami i literaturą przedmiotu.
• Nie należy mylić TLL z BTL: TLL to słownik łaciny, a Bibliotheca Teubneriana Latina Online to baza tekstów łacińskich.

Thesaurus Linguae Latinae, w skrócie TLL albo ThLL, to monumentalny słownik historyczny języka łacińskiego. Projekt jest prowadzony przez Bayerische Akademie der Wissenschaften, a wersja online jest udostępniana przez De Gruyter. TLL nie jest zwykłym słownikiem szkolnym, bazą artykułów naukowych ani korpusem tekstów źródłowych. To specjalistyczne narzędzie leksykograficzne dla filologów, historyków, latynistów i badaczy antyku.

TLL opisuje znaczenia, użycia, konteksty, konstrukcje składniowe i historię słów łacińskich na podstawie cytatów ze źródeł. Obejmuje łacinę od najstarszych świadectw po ok. 600 r. n.e. W praktyce pozwala sprawdzić nie tylko „co znaczy słowo”, ale też gdzie występuje, jak zmienia się jego użycie, w jakich autorach się pojawia, z jakimi konstrukcjami występuje i jakie ma odcienie znaczeniowe.

Wersja online De Gruyter daje dostęp do artykułów słownikowych TLL oraz funkcji wyszukiwania, których nie ma w wersji drukowanej. Osobno istnieje część Open Access udostępniana jako PDF przez stronę TLL, ale nie daje ona pełnej funkcjonalności komercyjnej bazy online.