GBD

Najlepsze do:

• porównywania obciążenia chorobami między krajami i regionami,
• sprawdzania głównych przyczyn zgonów, DALY, YLL i YLD,
• analizowania trendów zdrowotnych od 1990 roku,
• badania wpływu czynników ryzyka na zdrowie populacji,
• porównywania chorób zakaźnych, niezakaźnych, urazów i zaburzeń psychicznych,
• sprawdzania danych według wieku, płci, roku, kraju i regionu,
• analizowania zdrowia publicznego, epidemiologii i priorytetów polityki zdrowotnej,
• pracy z miarami takimi jak DALY, YLL, YLD, HALE, prevalence, incidence, deaths i mortality rate,
• przygotowywania raportów o chorobach, ryzykach zdrowotnych i nierównościach zdrowotnych,
• sprawdzania danych dla Polski i porównań Polski z innymi krajami,
• korzystania z wizualizacji GBD Compare i pobierania danych przez GBD Results Tool,
• uzupełniania kwerendy prowadzonej w WHO Global Health Observatory, IHME GHDx, World Bank Open Data, OECD Data, Eurostat, Our World in Data, HealthData.gov, CDC, ECDC i krajowych rejestrach zdrowotnych.

Na co uważać?

• GBD nie jest prostym zbiorem danych surowych.
• Wiele wyników to estymacje modelowe, a nie bezpośrednio zaobserwowane dane z rejestru.
• Wyniki trzeba czytać razem z przedziałami niepewności.
• Porównywalność międzynarodowa jest dużą zaletą GBD, ale wymaga standaryzacji i modelowania.
• Dane GBD mogą różnić się od danych krajowego urzędu statystycznego, ministerstwa zdrowia albo rejestru chorób.
• Różnice wynikają z metodologii, korekt, klasyfikacji, modelowania, braków danych i sposobu przypisywania przyczyn.
• Przy chorobach rzadkich, krajach z gorszą jakością rejestrów lub małych populacjach niepewność może być duża.
• Nie należy cytować samej wartości bez miary, roku, kraju, wieku, płci i przedziału niepewności.
• DALY, YLL, YLD i HALE trzeba wyjaśniać, bo nie są intuicyjne dla każdego odbiorcy.
• GBD nie zastępuje lokalnych danych klinicznych, rejestrów pacjentów ani krajowej statystyki zdrowotnej.
• Przy analizach polityki zdrowotnej warto zestawiać GBD z WHO, OECD, Eurostatem, krajowymi rejestrami, literaturą naukową i raportami instytucjonalnymi.
• Przy porównywaniu edycji GBD trzeba uważać, bo nowe rundy mogą zmieniać także wcześniejsze lata przez aktualizację metod i danych wejściowych.
• Przy cytowaniu trzeba podać edycję GBD, narzędzie lub dataset, miarę, chorobę lub czynnik ryzyka, lokalizację, lata, wiek, płeć, datę dostępu i zalecane cytowanie IHME.

Global Burden of Disease, w skrócie GBD, to międzynarodowy program badawczy koordynowany przez Institute for Health Metrics and Evaluation. Jego celem jest porównywalny pomiar obciążenia chorobami, urazami i czynnikami ryzyka na świecie. GBD pozwala analizować zgony, zachorowania, niepełnosprawność, utracone lata życia, lata życia z niepełnosprawnością, DALY, HALE i inne miary zdrowia publicznego.

GBD nie jest zwykłą bazą artykułów naukowych ani prostym zbiorem danych surowych. To system modelowanych i standaryzowanych estymacji epidemiologicznych, oparty na wielu źródłach: rejestrach zgonów, badaniach populacyjnych, rejestrach chorób, danych szpitalnych, publikacjach naukowych, systemach administracyjnych i danych dostarczanych przez partnerów krajowych. Dane są przetwarzane tak, aby można było porównywać kraje, regiony, lata, grupy wieku, płeć, choroby i czynniki ryzyka.

Najważniejsze narzędzia to GBD Compare, GBD Results Tool, GBD Foresight, country profiles, cause and risk factsheets oraz zasoby GHDx. GBD jest bardzo przydatny w zdrowiu publicznym, epidemiologii, polityce zdrowotnej, analizach systemów ochrony zdrowia, raportach medycznych i porównaniach międzynarodowych. Trzeba jednak pamiętać, że wiele wyników to estymacje modelowe z przedziałami niepewności, a nie proste wartości obserwowane.